De beste reliboeken van 2020

De drie interessantste reliboeken die ik in 2020 voor Trouw las:


Kaft LeeOp 1: Samuel Lee, Verlangen naar een nieuw christendom. KokBoekencentrum

Het aanstekelijkste reliboek van 2020 was van de Theoloog des Vaderlands, de beminnelijke Samuel Lee. Immigrant, wereldburger en prediker van een Engelstalige pinkstergemeente in Amsterdam Zuid-Oost. Zijn boodschap: wonderen en openbaringen zijn prachtig, maar medemenselijkheid en sociale gerechtigheid gaan een christen bovenal. Ja, ook voor vrouwen en LHBT’ers.

Lees hier mijn recensie van dit boek, van 3 juni 2020


Lees verder

De beste reliboeken van 2019

Mijn top drie van de vier beste boeken op het gebied van religie van 2019


Op 1: Carolina Lenarduzzi, ‘Katholiek in de Republiek. De belevingswereld van een religieuze minderheid 1570-1750’ (Vantilt)

Geslaagde bewerking voor een breder publiek van een proefschrift over hoe de katholieke ‘minderheid’ zich niet onder liet schoffelen toen de gereformeerde predikanten het hier eind 16e eeuw voor het zeggen hadden gekregen. Hoe ging dat in het leven van alledag? Dagboeken, kleding, familieportretten en muziek blijken verbazend veel te vertellen over de katholieke identiteit en subcultuur. Ook hebben de katholieken lang niet zo vaak als wel gedacht geheuld met de Spaanse en Franse vijanden van de Republiek. Verrukkelijk boek dat bij vlagen leest als een schelmenroman. Lees verder

De beste boeken van 2019 (fictie & geschiedenis)

De drie beste boeken die ik het afgelopen jaar voor Letter & Geest van Trouw heb gelezen


Kaft Barba RepubliekOp 1: Andrés Barba, Republiek van licht. Bezige Bij

Beklemmende roman over hoe tweeëndertig zwerfkinderen een Zuid-Amerikaanse provinciestad ontwrichten. Maar vooral over onverschilligheid, de mythe van de kinderlijke onschuld en spontaniteit en hoe wij volwassenen onze angst voor de chaos proberen te bezweren, desnoods tegen onze eigen wetten in.

Lees hier de recensie van Berthold van Maris Lees verder

De Nederlandse paus

Leestip Twan Geurts, De Nederlandse paus. Adrianus van Utrecht, 1459-1523. Balans, 2017, 318 blz.


Kaft AdrianusSympathieke levensgeschiedenis van de eerst en tot nu toe enige Nederlandse paus, Adrianus van Utrecht (1459-1523), die zijn wortels had in de Moderne Devotie. Zijn sobere en korte bewind heeft de kerk niet kunnen behoeden voor de bloedige scheuring van Rooms en Protestant. Met vaart geschreven.


De drie beste reli-boeken van 2018

De drie beste reli-boeken uit 2018 die ik voor Trouw heb gelezen


Kaft BerkvensChristiane Berkvens-Stevelinck, En nu ben ik aan de beurt. Spiritualiteit van het sterven.

Niemand hoefde de remonstrantse predikant Christiane Berkvens (1946-2017) nog iets te vertellen over afscheid nemen en sterven: ze nam haar pastorale werk uiterst serieus, verloor twee echtgenoten aan kanker en werd zelf ook twee keer door deze ziekte getroffen. In augustus 2017 is het ten derde male zover, dit keer zonder kans op genezing. In een dagboek vertelt ze in alle eenvoud over niet alleen het verdriet van die laatste maanden, maar ook over volmaakt geluk en het serene contact dat ze met God ervaart. Zie hier de complete recensie.


Kaft WillibrordAnton ten Klooster e.a. (red.), Willibrord door de eeuwen. Botsende culturen en wisselende perspectieven op de apostel van de Lage Landen.

We zijn er nog lang niet uit van wie van ‘de apostel der Friezen’ Willibrord (ongeveer 658-739) is: is hij rooms-, oudkatholiek of toch ook protestants? Voorlopig is het al mooi dat alle mogelijke erfgenamen elkaar rustig kunnen vertellen wat Willibrord voor hen betekent. Hun verwantschap zit vooral in het besef dat Willibrord vreedzaam en dapper pionierde in ongelovige, heidense streken – zo voelt het ook voor de huidige christenen, nu ze weer in de minderheid zijn. Met een zalige uitsmijter van Alquin, Willibrords eerste hagiograaf. Zie hier de complete recensie.


Yvonne Zonderop, Ongelofelijk. Over de verrassende comeback van religie.

Journaliste Yvonne Zonderop (1955) verliet indertijd stampvoetend de katholieke kerk, maar beseft inmiddels dat we met de secularisering op het punt staan het kindeke met het badwater weg te smijten. Het trauma voorbij heeft ze nu ook oog voor alle prachtigs dat we aan onze christelijke wortels te danken hebben: niet alleen sublieme kunst, maar ook democratische waarden als gelijkheid, individuele verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid en naastenliefde. Warmste pleidooi van het jaar voor een herwaardering van onze religieuze erfenis en de diepmenselijke behoefte aan verbinding en geborgenheid.


EEN GEREDIGEERDE VERSIE VAN DEZE TOP DRIE VERSCHEEN OP 19 DECEMBER 2018 IN

logo Trouw


De beste boeken 2018 (Letter & Geest)

De drie beste niet-religieuze nieuwe boeken die ik in 2018 heb gelezen


Jaap Robben, Zomervacht

Brian doet zijn gierende best om zijn opgefokte vader en zwaar gehandicapte broer te helpen, maar wat kun je doen als je nog maar dertien bent? En dan die poëtische zinnen van Jaap Robben. Als hij de komende generatie niet aan het lezen krijgt, lukt niemand dat.


Rosine de Dijn, De vrouwen van Rubens

Verrukkelijk geschreven biografie van Rubens via de (niet per se mollige) vrouwen in zijn leven: moeder, echtgenotes, koninginnen en landvoogdessen. De versie uit 2002 is uitgebreid met het verhaal van Anna van Saksen, Willem van Oranjes vrouw, en haar noodlottige affaire met Rubens’ vader.


Alpita de Jong, Joost Halbertsma 1789-1869. Triomfen en tragedies van een uitmiddelpuntig man

Laat u opslorpen door het lijvige levensverhaal van de eigengereide Friese doopsgezinde dominee en taalgeleerde Joost Halbertsma, een ook internationaal gerespecteerde intellectuele allesweter. Uomo universale op z’n 19e eeuws. Verbijsterend hoeveel kennis er in een mensenleven past.


EEN GEREDIGEERDE VERSIE VAN DEZE TOP DRIE VERSCHEEN OP 15 DECEMBER 2018 IN

logo Trouw


Cursusgids Abdij Münsterschwarzach 2019 uit

Lees- en surftip voor het nieuwe cursusaanbod van de abdij van Anselm Grün


Kaft cursusgids 2019 MunsterschwarzbachCursusgids 2019 uit

Hij is er weer: de nieuwe cursusgids van de Benedictijnse abdij in Münsterschwarzach aan de Duitse Main, vlak bij Würzburg. Met een royaal aanbod aan retraites, workshops en cursussen op het gebied van levenskunst, al dan niet speciaal voor leidinggevenden en jongeren. Wie bij Anselm Grün zelf in een cursus wil, moet er heel snel bij zijn. Maar er staat meer spannends op het programma. Wat dacht u bijvoorbeeld hiervan?

* Allein in der Wildnis. Waldexerzitien für Männer
* Achtsamkeit in Bewegung – mit Tango Argentino … auch ohne Tanzpartner
* Aufbaukurs Bibliolog mit nichtnarrativen Texten
* Missa criolla
* Heute habe ich nichts getan, aber es ist viel in mir geschehen
* Singwoche für alle über 50

Het complete programma tot en met 2019 vindt u hier. Een verslag van de cursus die in 2016 in Münsterschwarzach heb gevolgd, kunt u achter deze link lezen.

Iedereen alle dagen feest

Iedereen feest voorkantKleurrijke kalender voor 2019 met feest- en gedenkdagen uit maar liefst 19 religieuze en wereldbeschouwelijke groepen die België rijk is: bahai, boeddhisme, sikh, confucianisme, hindoeïsme, islam, jaïnisme, jodendom, katholicisme, hare krishna, zoroatrisme, anglicanisme, mormonen, orthodoxen, paganisme, protestantisme, rastafari, shinto en humanisten. De tekeningen zijn van Stephanie Dehennin.

Iedereen feest achterkantOrbit/Van Halewyck, 28 blz.

De beste Letter&Geest-boeken van 2017

De drie beste boeken die ik in 2017 las voor Trouws Letter & Geest


Kaft VissersWillem Vissers, ‘Samuel. Kroniek van een ongewoon gezin’, Lebowski.

Verzamelde geestrijke columns van Volkskrant-sportjournalist Vissers over zijn gezin, waarvan de middelste zoon meervoudig gehandicapt is. Over wat liefde vermag. En laat nooit meer iemand beweren dat mannen slecht met emoties om kunnen gaan. Lees verder

De beste reliboeken van 2017

Mijn top 3 van de beste reliboeken van 2017


Kaft Wallet1: Bart Wallet, ‘Christendom en antisemitisme. Tweeduizend jaar confrontatie’

Bijzonder helder en confronterend overzicht van de geschiedenis van het antisemitisme en de beschamende rol van de christelijke kerk daarin, bijvoorbeeld bij monde van kerkvader Chrysostomos en reformator Luther. Hoe de Joden als vermeende godsmoordenaars het doelwit werden van theologisch gemotiveerde gruwelijkheden. Augustinus’ respect voor de bewaarders van de heilige schrift zou nog tot na Auschwitz uitzonderlijk blijven. Hulde ook voor Karel Kindermans’ illustraties. Bijbehorende tentoonstelling is nog tot 6 januari te zien in de sjoel van Elburg. Lees verder