Door en door romantisch

Leestip Maarten Doorman, De romantische orde. Amsterdam: Bert Bakker, 2004, 283 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Doorman, De romantische ordeHoogleraar en filosoof betoogt dat onze (westerse) cultuur door en door romantisch is, zelfs (juist) als we niks van (valse) sentimenten willen weten. Maar zolang we denken in contrasten als cultuur-natuur, echt-onecht, verstand-gevoel, kunst-werkelijkheid, man-vrouw enz.enz. èn al die tegenstellingen ook nog willen overwinnen, zal dat nog zo blijven ook. Auteur leunt stevig op Adorno en Horkheimer en komt uiteindelijk gewoon op Hegel uit. Onderweg tuimelt er een overdaad aan filosofen uit de kast. Hoofdstuk over het begrip natie is tien jaar nogal gedateerd. En ach ja: Jeff Koons. Ook al lang niets meer van gehoord.


Waarom geloven best redelijk is

Leestip Stefan Paas en Rik Peels, God bewijzen. Argumenten voor en tegen geloven. Amsterdam: Balans, 2013, 382 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Paas en Peels, God bewijzenScherpzinnig betoog over waarom het helemaal niet onredelijk is om in God te geloven – integendeel. VU-academici Paas (theoloog) en Peels (filosoof) keren alle bekende atheïstische argumenten vakkundig binnenste buiten en dagen uit: hoezo moet de gelovige bewijzen dat God bestaat? Laat de ongelovige maar eens bewijzen dat God niet bestaat! Zeer voedzame lectuur voor wie wel eens te horen krijgt dat je niet goed bij je verstand bent als je ‘nog’ gelooft. Geen gemakkelijk onderwerp, wel heel goed geschreven; terechte winnaar van de prijs voor het beste theologische boek van 2014. Zie ook Sjoerd Mulder in Trouw.


Vrouwen in de ban van Paulus

Leestip Vrouwen naast Paulus. Twee romans uit het vroege christendom. Vertaald door Vincent Hunink, ingeleid door Fik Meijer. Budel: Damon, 124 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Vrouwen naast PaulusVertaling van twee ‘romans’ uit de eerste eeuwen van onze jaartelling. Over hoe ene Thecla, Xanthippe (nee, niet de vrouw van Socrates), haar bloedmooie zus Polyxene en Rebecca ‘uit het volk van Israël’ in de ban van de apostel Paulus raken en zich bij hem willen sluiten. Wat nog niet meevalt, met al die heidense verloofdes, echtgenoten en andere wellustelingen in de buurt. Inleider Meijer probeert de vrouwvijandige kant van Paulus in een zachter licht te plaatsen. Lukt niet echt, want kan een vrouw ooit te veel rechten aan haar vrijheid ontlenen? Historisch interessant tussendoortje, waar meestervertaler Hunink duidelijk lol in had.


Een weerspannige fundamentalist

Leestip Mohsin Hamid, De val van een fundamentalist (2007). Amsterdam: Bezig Bij, 206 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Hamid, De val van een fundamentalistBijzonder intelligente roman over hoe een briljante en gevoelige Pakistaanse jongeman eerst als yup carrière maakt in de VS en na 11 september steeds anti-Amerikaanser wordt. De monoloog is eerlijk, maar laat ook zien wat de blinde vlekken van verteller Changez zijn. Degelijk geconstrueerd verhaal, zonder dat dat stoort. Dat geldt ook voor de symbolische verwijzingen, zoals de naam van de wegkwijnende geliefde (Erica, rijmt op Amerika), van het bedrijf waarvoor hij werkt (Underwood Samson / US) en van de Chileense boekhandelaar die hem tot inzicht (?) brengt (Juan-Bautista, oftewel Johannes de Doper). Terrorismedeskundige Beatrice de Graaf was ook onder de indruk.


Tbs in de praktijk

Leestip Léonie Holtes, Ervaring niet vereist. Nagelaten document. Een jonge psychologe over haar werk in een tbs-kliniek (2013). Podium, 223 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Leonie Holtes, Ervaring niet vereistVerbijsterend verslag van psychologe hoe het eraan toegaat in tbs-klinieken. Men doet maar wat, gooit pas afgestudeerde meisjes voor de leeuwen en alle betrokkenen (gevangenen en personeel) zijn de dupe. Parlementaire enquête uit 2005-2006 blijkt nog nauwelijks iets te hebben uitgehaald. Groot contrast tussen de jeugdige naïviteit en het perfectionisme van de schrijfster en de perverse werkelijkheid. Wrang detail (gevolg?): na haar ontslag werd Holtes zelf psychotisch. Ze maakte op 16 mei 2011 een einde aan haar leven.

Verwant artikel: interview met Rein Gerritsen.


Aan de wandel met Lucia Rijker

Leestip George Schouten met Lucia Rijker, Lucia Rijker. Bokser en boeddhist. Utrecht/Antwerpen: Kosmos, 2013, 208 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft George Schouten Lucia RijkerTv-maker Schouten (VPRO, Boeddhistische omroep) ging met voormalig (kick-)bokskampioene en actrice Lucia Rijker op stap in binnen- en buitenland. Maakte daar ongetwijfeld aardige reportages van. Melkt die vervolgens uit in een bijzonder overbodig boek, dat meer over voice over Schouten gaat dan over Lucia Rijker, die het zich allemaal laat aanleunen.


Gereformeerd in Gieten

Leestip Emiel Hakkenes, God van de gewone mensen. Hoe het geloof uit een familie verdween. Amsterdam: Rap, 2013. 315 pag. [yasr_overall_rating size=”small”]

 
Kaft Hakkenes, God van de gewone mensenZeer leesbaar verslag van de speurtocht van Trouw-journalist Hakkenes naar zijn religieuze wortels. Meende uit een oud en degelijk gereformeerd geslacht te komen, maar stuitte al snel op hervormde en zelfs katholieke voorouders. Familieverhalen mooi ingebed in de grotere geschiedenis van Europa, het Noorden, het dorp Gieten en de plaatselijke worstenfabriek. Voorbeeldig boek voor iedereen met plannen om een familiegeschiedenis te schrijven: zo doe je dat.


Jezuïet, geleerde en fantast

Leestip Anton Haakman, De onderaardse wereld van Athanasius Kircher. Roman. Amsterdam: Meulenhoff, 1991. 265 pag.
[yasr_overall_rating size=”small”]

Kaft Haakman, De onderaardse wereld van Athanasius KircherOnderhoudende, al wat oudere reportage-roman over the making of een tv-film over de Duitse jezuïet Athanasius Kircher (1602-1680). Was niet alleen een indertijd gevierd egyptoloog, geoloog en musicoloog, maar ook een groots fantast. En wie is die geheimzinnige Commendatore in de ridderorde van het Heilige Graf in Jeruzalem, die driehonderd jaar later miljoenen bij elkaar ritselt om Kirchers volledige werk (66 delen) opnieuw uit te geven? Op speciaal geschept papier, met de hand gebonden in het fijnste oasegeitenleer uit Zuid-Afrika en met bandstempels van echt bladgoud? Prettig tobberige schelmengeschiedenis, met de val van de DDR als decor.


Sektes blijven sexy

Leestip Carine Damen, Ik was gek van geluk. Verhalen uit sektarische bewegingen. Amsterdam: Luitingh-Sijthoff, 460 pag.
[yasr_overall_rating size=”small”]

Kaft Damen Ik was gek van gelukOmdat elke generatie nu eenmaal gewaarschuwd moet worden voor de gevaren van sektes (psychisch geweld, seksueel misbruik, geplunderde bankrekeningen) weer eens een boek over hoe die nog altijd te werk gaan. Maakt duidelijk waarom er toch steeds weer zo veel mensen in trappen, ook in Nederland. Zwakste punt van het boek is dat bijna niemand met naam en toenaam erin wilde, uit schaamte dan wel angst (q.e.d.). Bijlagen met e-mailwisselingen tussen de auteur en PR-afdelingen van de diverse ordes en stichtingen geven boeiend inkijkje in hoe men zoal reageert op kritiek en een terriër als Carine Damen.


Vrouwen dankzij Paulus ‘under cover’

Leestip Angela Berlis en Anne-Marie Korte (red.), Alledaags en buitengewoon. Spiritualiteit in vrouwendomeinen (2012). Skandalon, 152 pag.
[yasr_overall_rating size=”small”]

Kaft Alledaags en buitengewoonSympathiek boekje over hoe christelijke vrouwen spirituele diepgang aan het leven weten te geven, ook buiten de (mannen)kerk om. Van wonderen tot je Maria voelen als je je haar hebt gewassen, van liefdesdrankjes tot Paulus’ beruchte eis tot hoofdbedekking, waarmee vrouwen noodgedwongen under cover gingen. Helaas veel abstract jargon, zoals ‘subjectieve sacralisering’ en lange woorden met ‘gender’ erin. Interessantste bijdrage is van Mathilde van Dijk, over hoe de zusters van het gemene leven (u weet wel: Geert Groote, Moderne Devotie) eind 15e eeuw uit het straatbeeld van Deventer werden verdreven.