Zoeken naar je ware zelf? Onzin

Interview met Michael Puett, de schrijver van De weg. Wat Chinese filosofen ons over het goede leven leren (Ten Have, 2016).

Copyright foto Michael Puett: Jean-Pierre Jans

Michael Puett, foto Jean Pierre Jans Westerlingen zijn veelal op zoek naar hun authentieke zelf. Niet doen, meent hoogleraar Michael Puett. ‘Het is een keurslijf dat ons niet bevrijdt, maar beperkt.’

Je authentieke zelf? Dat bestaat helemaal niet, schatert Michael Puett. Jezelf accepteren zoals je bent? Zelfgenoegzaam narcisme. Natuurlijk beter dan kunstmatig? Een onwijze keuze. Als het aan deze hoogleraar in de Chinese geschiedenis ligt, zetten we al onze ideeën over ons ware zelf en de goede natuur vandaag nog aan de dijk. Omdat wij westerlingen ervan overtuigd zijn dat ze ons bevrijden, terwijl ze ons in feite alleen maar beperken, ketenen zelfs. Omdat we ze zo vanzelfsprekend vinden, dat (bijna) niemand er nog een vraagteken bij zet. Lees verder

De dood mag je niet verprutsen

Recensie van Costica Bradatan, Sterven voor een idee. Filosoferen met gevaar voor eigen leven. Utrecht: Ten Have, 319 pag., € 24,99.

 
Kaft BradatanStel. Socrates was indertijd beleefd gebleven tegen zijn jury, in plaats van die te bespotten. Stel dat hij zijn rechters had overtuigd van zijn nog te verwachten verdiensten voor Athene en de gehele toekomstige beschaving. Stel dat hij zich had laten verbannen of met de hulp van zijn rijke vrienden was ontsnapt. Dat hij een respectabel aantal decennia later nog wijzer gewoon van ouderdom was overleden. Elk ruimdenkend mens zou het hem gegund hebben. Toch? Lees verder

Ziek van almaar die kritiek

Recensie van Stine Jensen, Go East. Een filosoof reist door de wereld van yoga, mindfulness en spiritualiteit. Amsterdam: Ambo/Anthos (2015), 232 pag., € 18,99.

 

Kaft Jensen, Go EastDe schrijfster

Stine Jensen (1972) is een Deens-Nederlandse literatuurwetenschapster, schrijfster en filosofe. Ze werd landelijk bekend met de herdruk van haar dissertatie uit 2002 over de vraag waarom vrouwen van apen houden, toen in 2007 gorilla Bokito in Blijdorp een vrouw had aangevallen. Andere titels van haar hand: Dokter Jazz (roman, 2009), Het broekpak van Olivia Newton John (essays, 2011) en Turkse vlinders (2005), een boek over interculturele liefdesrelaties. Jensen schrijft regelmatig opiniestukken voor NRC Handelsblad en maakt daarnaast tv-programma’s voor de VPRO en de atheïstische omroep HUMAN. Dit jaar won zij de Zilveren Griffel voor haar kinderboek Lieve Stine, weet jij het?, over filosofische kindervragen. Lees verder

Godsdienstgeschiedenis met plezant Frans accent

Recensie van Frédéric Lenoir, God. Voor zoekers, twijfelaars, gelovigen en atheïsten. Ten Have, 2013. 224 pag., € 9,99.

 

Kaft Frédéric Lenoir, GodDe schrijver

Fransman Frédéric Lenoir (1962) is filosoof en godsdienstwetenschapper. Hij werd op zijn dertiende al gegrepen door Plato, promoveerde op het boeddhisme in het Westen en doceert sinds 1991 aan de prestigieuze École des hautes études en sciences sociales. Andere in het Nederlands vertaalde titels van deze fotogenieke succesauteur zijn De Da Vinci Code gekraakt (2005), De filosofie van Christus (2008) en De wereldziel, een roman uit 2013. Verder maakt hij voor radio France Culture wekelijks het programma Les racines du ciel (De wortels van de hemel) en schrijft hij scenario’s voor theater en stripverhalen. Lees verder

De filosoof en de boeddhist

Leestip Han de Wit en Jeroen Hopster, Boeddhisme voor denkers. Utrecht: Ten Have, 2014.

 
Kaft De Wit en Hopster, Boeddhisme voor denkersInteressante poging om begrippen uit het boeddhisme en de westerse filosofie met elkaar te vergelijken en bij elkaar te brengen. Auteurs vinden elkaar vooral in hun niet-religieuze, niet-metafysische overtuiging. Met thema’s als schijn versus werkelijkheid, de (angst voor de) leegte en bezwaren tegen Descartes’ rationalisme. De filosofische inbreng van jonkie Hopster blijkt uiteindelijk ondergeschikt te zijn aan de boeddhistische leer van zelfverklaarde éminence grise De Wit. Jammer, Jeroen!

 


Door en door romantisch

Leestip Maarten Doorman, De romantische orde. Amsterdam: Bert Bakker, 2004, 283 pag.

 
Kaft Doorman, De romantische ordeHoogleraar en filosoof betoogt dat onze (westerse) cultuur door en door romantisch is, zelfs (juist) als we niks van (valse) sentimenten willen weten. Maar zolang we denken in contrasten als cultuur-natuur, echt-onecht, verstand-gevoel, kunst-werkelijkheid, man-vrouw enz.enz. èn al die tegenstellingen ook nog willen overwinnen, zal dat nog zo blijven ook. Auteur leunt stevig op Adorno en Horkheimer en komt uiteindelijk gewoon op Hegel uit. Onderweg tuimelt er een overdaad aan filosofen uit de kast. Hoofdstuk over het begrip natie is tien jaar nogal gedateerd. En ach ja: Jeff Koons. Ook al lang niets meer van gehoord.


De oud-marinier en het wereldraadsel

Recensie van Ton de Kok, Wat is God? Filosofen en schrijvers op zoek. Thoth, Bussum, 318 blz., € 19,50.

Kaft De Kok, Wat is God?De schrijver

Ton de Kok (1942) is voorwaar geen grijze muis. Hij was marinier en ging na een studie Russisch aan het werk voor de inlichtingendienst. Vervolgens zat hij ruim tien jaar voor het CDA in de Tweede Kamer, waarna de universiteit weer lonkte en hij in 2000 promoveerde op de spirituele zoektocht van een Russische vrijmetselaar uit de 18e eeuw. Tegenwoordig is hij docent godsdienst en filosofie op een vwo. Lees verder

Wankelmoed als religieuze deugd

Recensie van Désanne van Brederode, De ziel onder de arm. Over aandachtig leven (2012). Querido, 288 pag.

 

Kaft Van Brederode, De ziel onder de armDe schrijfster

Désanne van Brederode (Allerzielen 1970) is filosofe en schrijfster van o.a. de romans Ave verum corpus (1994) en Stille zaterdag (2011). Haar vader was ooit jezuïet en priester; zelf is ze belijdend katholiek. Trouw-lezers zullen haar kennen van het filosofische elftal, waarin zij onlangs nog haar licht liet schijnen over ‘onze jongens’ in Syrië. Lees verder