Grensoverschrijdend verliefd op Japan

Dubbelrecensie van Arlette Kouwenhoven, ‘Brandende ijver. Siebold. De biografie’

(LM Publishers; 384 blz.) en Annejet van der Zijl, ‘De zwevende wereld. De verbonden levens van Franz von Siebold en Kusumoto Ine’ (Hollands Diep; 350 blz.)


Twee ervaren biografen stortten zich op de 19de-eeuwse botanicus Siebold, die de hortensia naar Europa bracht: Arlette Kouwenhoven en Annejet van der Zijl. Van der Zijl heeft daarbij extra veel oog voor zijn oudste, Japanse dochter.

Philipp Franz von Siebold? Wellicht weet u niet meteen wie dat was. Tenzij u bekend bent in Leiden, waar een museum naar hem is genoemd. En wie van tuinieren houdt, weet misschien dat Siebold (1796-1866) onder meer de hortensia, de blauwe regen en de hosta naar Europa heeft gebracht, plus helaas ook die vermaledijde duizendknoop. Maar verder?

Toch kent in Japan elk schoolkind zijn naam en is buiten Nederland veel over hem geschreven. Daaruit blijkt dat hij niet onderdeed voor de grote ontdekkingsreiziger van zijn tijd, Alexander von Humboldt (1769-1859) – dat vond Siebold zelf trouwens ook. Maar nog los van zijn verdiensten als natuurvorser, verzamelaar en etnograaf: zijn levensloop is absoluut een dik boek waard. Lees verder

Zes eeuwen ’typisch Feith’

Recensie van Arlette Kouwenhoven, Van Elburg tot Deshima. Zes eeuwen familie Feith. LM Publishers, 240 blz.


In 1819 werd hij uitgeroepen tot de beste dichter van het land, beter nog dan Bilderdijk en Tollens: Rhijnvis Feith (1753-1824). Ook toen hij al een eeuw in zijn graf lag, trok de theekoepel waar hij indertijd zou hebben zitten schrijven, nog heel wat bewonderaars. De canon van de Nederlandse letterkunde heeft hij uiteindelijk niet gehaald, hoewel zijn tranenrijke ‘Julia’ vaak genoeg is vergeleken met Goethes ‘Werther’.

Maar waar Goethe onsterfelijk klassiek zou worden, werd Feith steeds verder weggehoond als ‘sentimentalist’- vier generaties later voelde nazaat Jan zich zelfs genoodzaakt om op het schoolplein voor hem op de vuist te gaan, toen een leraar zijn betovergrootvader belachelijk had gemaakt. Vandaag de dag zal de dichter van ‘Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen’ voor de meesten van ons alleen nog maar een wat wonderlijke naam op een straatbordje in de schrijversbuurt zijn. Lees verder