Categorie archieven: Recensies

Levenswijze nonnen

Geplaatst op door

Recensie van Ana Garriga en Carmen Urbita, Kloosterwijsheden. Een niet bepaald heilig zelfhulpboek. Uit het Engels vertaald door Annemie de Vries. Balans, 335 blz.

Vier sterren

De schrijfsters

Ana Garriga (1989) en Carmen Urbita (idem) kennen elkaar van een promotietraject aan de prestigieuze Amerikaanse Brown-universiteit. Garriga was eerder in Madrid gepromoveerd op de brieven van Teresa van Ávila (1515-1582), de fameuze stichtster van de orde der ongeschoeide karmelieten. Urbita had in Oxford al onderzoek gedaan naar Jeanne des Anges (1602-1665), de moeder-overste van het ursulinenklooster in Loudun, toen daar een epidemie van duivelse bezetenheid uitbrak. Inmiddels zijn ze bff (best friends forever; vriendinnen voor het leven). Met hun proefschriften wilde het lang minder vlotten; wel hebben ze sinds 2020 veel succes met de meer dan zeventig afleveringen van een vrolijke Spaanstalige podcast over de bling bling van de zes- en zeventiende eeuw. Lees verder →

De barones van de armen

Geplaatst op door

Recensie van Astrid Schutte, Barones tussen de armen. Spectrum, 320 blz.

Normaal gesproken zou freule Alwine de Vos van Steenwijk (1921-2012) minstens met een baron zijn getrouwd en hem het vereiste nageslacht hebben gebaard. Dan had Astrid Schutte vast nooit haar biografie geschreven. Maar Alwine en de geschiedenis bepaalden anders. Trouwen zou ze bijvoorbeeld nooit: de Duitsers fusilleerden haar verloofde en medeverzetsstrijder Jan. En in 1953 serveerde haar vader vervolgens haar tweede liefde af, omdat die gescheiden en niet van adel was.

Maar ondertussen was Alwine, als een van de eerste Nederlandse vrouwen, wel diplomaat geworden. Ze werkte in Washington, Lissabon, Bonn en Parijs en leek met haar charme, talenkennis, uitstekende manieren en werklust een glanzende carrière tegemoet te gaan. Een ander rebels keerpunt in haar leven: in 1957 werd ze tot woede van haar zeer protestantse vader katholiek. Lees verder →

Wilde zwanen en daarna

Geplaatst op door

Recensie van Jung Chang, ‘Vlieg, wilde zwanen. Mijn moeder, China en ik’. Uit het Engels vertaald door Paul Syrier en Ton Heuvelmans. Boekerij, 304 blz.

Hoe verging het Jung Chang en haar moeder na het immense succes van ‘Wilde zwanen’?

Staat ze nog bij u in de boekenkast? Of anders bij uw (groot)ouders? Het kan maar zo, want ‘Wilde zwanen’ van de Chinese schrijfster Jung Chang (1952) was begin jaren negentig een gigantische bestseller. Er werden in ruim veertig verschillende talen meer dan vijftien miljoen exemplaren van verkocht en vermoedelijk achterelkaar uitgelezen. De Nederlandse editie beleefde dit voorjaar zelfs alweer haar drieënzeventigste (!) druk. Lees verder →

Grensoverschrijdend verliefd op Japan

Geplaatst op door

Dubbelrecensie van Arlette Kouwenhoven, ‘Brandende ijver. Siebold. De biografie’

(LM Publishers; 384 blz.) en Annejet van der Zijl, ‘De zwevende wereld. De verbonden levens van Franz von Siebold en Kusumoto Ine’ (Hollands Diep; 350 blz.)

Twee ervaren biografen stortten zich op de 19de-eeuwse botanicus Siebold, die de hortensia naar Europa bracht: Arlette Kouwenhoven en Annejet van der Zijl. Van der Zijl heeft daarbij extra veel oog voor zijn oudste, Japanse dochter.

Philipp Franz von Siebold? Wellicht weet u niet meteen wie dat was. Tenzij u bekend bent in Leiden, waar een museum naar hem is genoemd. En wie van tuinieren houdt, weet misschien dat Siebold (1796-1866) onder meer de hortensia, de blauwe regen en de hosta naar Europa heeft gebracht, plus helaas ook die vermaledijde duizendknoop. Maar verder?

Toch kent in Japan elk schoolkind zijn naam en is buiten Nederland veel over hem geschreven. Daaruit blijkt dat hij niet onderdeed voor de grote ontdekkingsreiziger van zijn tijd, Alexander von Humboldt (1769-1859) – dat vond Siebold zelf trouwens ook. Maar nog los van zijn verdiensten als natuurvorser, verzamelaar en etnograaf: zijn levensloop is absoluut een dik boek waard. Lees verder →

De mystieke levenslessen van Leonard Cohen

Geplaatst op door

Recensie van Guus van Loenen, Een gids die het ook niet weet. Vijftig levenslessen van Leonard Cohen. Noordbroek-Van Gorcum, 160 blz.

Drie sterren

De schrijver

Guus van Loenen (1954) is theoloog en was ruim 35 jaar geestelijk verzorger in de psychiatrie. Hij schreef eerder onder meer: ‘De ziel onder de arm. Schetsen van spiritueel omgaan met verdriet’ (2001) en ‘Om eer te bewijzen. Afscheidswoorden voor geteisterde mensen’ (2019). Tegenwoordig is hij ‘poortwachter’ (zeg: receptionist) bij klooster Nieuw Sion in Diepenveen. Ook heeft hij inmiddels twee cd’s opgenomen met zelf vertaalde liedjes van Leonard Cohen. Zijn versie van Cohens ‘Love Itself’ valt ook op Youtube te beluisteren. Lees verder →

Seks ten tijde van de Bijbel

Geplaatst op door

Recensie van Daniël De Waele, Betoverd door begeerte. Liefde en lust in de wereld van Bijbel en oudheid. KokBoekencentrum, 382 blz.,

Drie sterren

De schrijver

Theoloog Daniël De Waele (Breda 1957) was tot zijn pensioen docent Nieuw Testament aan het Hoger Instituut voor Protestantse Godsdienstwetenschappen in Brussel. Als auteur is hij een productieve laatbloeier: sinds 2020 verscheen er bijna jaarlijks een robuust cultuurhistorisch boek van hem, vooral over de geschiedenis van het jodendom en het vroege christendom in de klassieke oudheid. Trouw gaf zijn ‘Ontluikend christendom’ uit 2021 vijf sterren. Lees verder →

Bijbellezen in kleur

Geplaatst op door

Recensie van Henk Stoorvogel en Bart van Nes. Holy plot. Storytelling in de bijbel. KokBoekencentrum, 192 blz.

Drie sterren

De schrijvers

Henk Stoorvogel (1977) en Bart van Nes (1992) zijn trainer bij Bron, een bureau in Zwolle voor leiderschap, communicatie en (s)preekvaardigheid met impact. Van Nes is daarnaast voorganger van de baptistengemeente in Wijk bij Duurstede en schreef eerder boeken als ‘De zaaier, de koning en de erfgenaam’ en ‘Zie, ik maak alle dingen nieuw’. Ook Stoorvogel helpt graag mensen God (beter) te leren kennen en heeft als (mede)auteur al menig titel op zijn naam staan, waaronder ‘David een man naar Gods hart’ en ‘Man zijn in de tweede helft’. Lees verder →

Karaktermoord op z’n Romeins

Geplaatst op door

Recensie van Jane Draycott, Fulvia. De vrouw die alle regels van het oude Rome schond. Uit het Engels vertaald door Ruud van de Plassche. Omniboek, 304 blz.

Ze is niet de beruchtste vrouw van Rome, maar tot nu toe de historici geen goed woord over voor Fulvia (circa 83 – 40 voor Christus). En inderdaad, het feit dat ze zich het afgehakte hoofd van Cicero liet brengen en met haar haarspeld wraakzuchtig zijn ooit zo machtige tong doorboorde, doet nog altijd kokhalzen.

Maar was ze werkelijk een liederlijk loeder, zoals haar vijanden beweerden? Veel harde feiten over haar leven zijn er niet en de Britse classica Jane Draycott had een flinke klus aan een betrouwbare reconstructie van haar levensverhaal. En het is waar: Fulvia zat niet braaf binnen achter haar weefgetouw, maar bemoeide zich als telg van een roem- en steenrijke Romeinse clan openlijk met mannenzaken als politiek en oorlog. Lees verder →

Mag je de mythologie naar je hedendaagse hand zetten? Nou en of. Graag zelfs!

Geplaatst op door

Recensie van Jacqueline Klooster, Medusa in de spiegel. Wat mythen ons vertellen over wie we zijn. Athenaeum-Polak & Van Gennep, 302 blz.

De Groningse classica Jacqueline Klooster kon er in 2021 niet meer omheen, om de recente stortvloed van vrouwelijke bewerkingen van verhalen uit de klassieke mythologie. Neem bijvoorbeeld de mythe van haar titelheldin, Medusa, zoals Ovidius die twee millennia geleden vertelde.

Eerst verkracht de zeegod Poseidon haar in een tempel van Athena, die haar (let wel: niet hem) daarvoor straft met een doodenge haardos van sissende slangen en een verstenende, dodelijke blik. Daarna wordt ze op bevel van (alweer) Athena door held Perseus onthoofd, dankzij een trucje met een spiegel. Haar monsterlijke hoofd eindigt als trofee op het Athena’s borstschild, die daarmee menig vijand op het slagveld voor Troje een panische versteningsdood injaagt. Lees verder →

Van slavin tot Romeinse dame op stand

Geplaatst op door

Zo’n dertig procent van de Romeinse bevolking bestond uit slaven en slavinnen. In ‘Eindelijk vrij’, een uitzonderlijk boeiend boek, laat Emily Hemelrijk zien hoe vrouwen zich uit de slavernij bevrijdden.

Recensie van Emily Hemelrijk, ‘Eindelijk vrij. Hoe vrouwen in het Romeinse Rijk de slavernij achter zich lieten’. Balans, 295 blz.

Het blijft fascineren, het Oude Rome. Met wereldveroveraars als Julius Caesar en vergoddelijkte dan wel waanzinnige keizers als Augustus en Caligula. Ook Hollywood is van oudsher dol op spectaculaire sandalenfilms over Ben Hur, Spartacus en stoere gladiatoren. Maar het was wel een echte mannenmaatschappij, waarin de vrouwen veelal onzichtbaar bleven. Al weten we tegenwoordig gelukkig steeds meer over hen, mede dankzij Emily Hemelrijk, die tot voor kort als hoogleraar Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek deed naar verborgen vrouwenlevens in het Romeinse Rijk.

Want hoe slim, geleerd, rijk en hooggeboren een Romeinse vrouw ook was, beroepen als jurist en bankier en ook de politiek en het bestuur waren verboden gebied voor haar, zo bepaalde de wet. En als ze zich daar, zoals keizerin Livia, wel mee bemoeide, dan ging ze de geschiedenis in als een heerszuchtige intrigante. Lees verder →